Publikacje
Artykuł omawia projekt prywatnej oranżerii Joachima Daniela Jaucha, dyrektora Królewskiego Urzędu Budowlanego w Warszawie, w kontekście „cytrusowej gorączki” czasów Augusta II Mocnego. W pierwszej połowie XVIII wieku fascynacja egzotyczną przyrodą i kolekcjonowaniem roślin, zwłaszcza cytrusów, stała się ważnym elementem reprezentacji władzy i prestiżu. Mecenat królewski pobudził rozwój kultury oranżeryjnej, inspirując także wysokich urzędników do zakładania własnych kolekcji.
Projekt Jaucha z lat 1722–1730 przedstawia budynek na planie prostokąta (ok. 30 × 10 m) z centralnym, ogrzewanym salą przeznaczoną do zimowania roślin. Układ wnętrz podporządkowano funkcjom praktycznym: przewidziano kuchnię, magazyny, pomieszczenia dla służby oraz część mieszkalną, mogącą służyć także jako miejsce pobytu właściciela lub gości. Fasada miała charakter powściągliwy, z dziewięcioosiowym podziałem i dekoracyjną kartuszą z monogramem „JDJ”. Analiza planów sugeruje, że budynek mógł zostać zrealizowany przy rezydencji w Solcu. Projekt świadczy o ogrodniczej pasji Jaucha i jego kompetencjach architektonicznych.
Artykuł dostępny wyłącznie w języku niemieckim.
Artykuł poświęcony jest analizie i wizualizacji projektu szklarni typu „łabędzia szyja” z końca XVIII lub początku XIX wieku, przechowywanego w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie. Autor wskazuje, że badania nad kulturą oranżerii w Polsce są wciąż fragmentaryczne i opierają się głównie na opracowaniach pojedynczych obiektów, brakuje natomiast całościowych studiów oraz pogłębionej analizy materiałów archiwalnych.
Omawiany rysunek łączy cechy technicznego planu z rozbudowanym opisem funkcjonalnym. Przedstawia budynek podzielony na część szklarniową i ananasarnię, wyposażony w system ogrzewania kanałowego oraz rozwiązania wentylacyjne, co świadczy o wysokim poziomie wiedzy technicznej projektanta. Autor szczegółowo analizuje schemat przestrzenny, konstrukcję i system grzewczy, a następnie podejmuje próbę rekonstrukcji wyglądu obiektu na podstawie porównań z innymi europejskimi realizacjami.
Artykuł dostępny wyłącznie w języku niemieckim.
Tekst przedstawia sylwetkę Eduarda Petzolda (1815–1891), jednego z najwybitniejszych europejskich architektów krajobrazu XIX wieku. Był on autorem i opiekunem ponad 170 ogrodów oraz parków w wielu krajach Europy, m.in. w Niemczech, Polsce i Niderlandach. Kluczową rolę w jego karierze odegrał Park Mużakowski, zaprojektowany przez księcia Hermanna von Pücklera, gdzie Petzold zdobywał doświadczenie i którym później przez wiele lat kierował. Park ten, wpisany na listę UNESCO, stał się jednym z najważniejszych osiągnięć jego życia zawodowego.
Petzold łączył praktykę projektową z refleksją teoretyczną, czerpiąc inspiracje z podróży edukacyjnych po Europie oraz z idei angielskich twórców, zwłaszcza Humphry’ego Reptona. Opublikował prace poświęcone architekturze krajobrazu i teorii barw, a także pierwszą biografię księcia Pücklera. Jego parki do dziś można podziwiać w wielu krajach. W 2024 roku powołano Fundację Eduarda Petzolda, której celem jest ochrona jego dziedzictwa oraz utworzenie Europejskiego Centrum Sztuki Ogrodowej im. Eduarda Petzolda.
Artykuł dostępny wyłącznie w języku niemieckim.
Niniejsza ulotka powstała w ramach realizacji projektu „Lubniewicka galeria osobowości – Eduard Petzold”, którego celem było odkrywanie ważnych dla Lubniewic faktów i postaci historycznych.
Projekt zrealizowali wspólnie: Stowarzyszenie Historyczne Lubniewica, inicjator projektu, oraz Fundacja im. Eduarda Petzolda.
W ramach projektu, dnia 18 października 2025 roku, przy wsparciu wolontariuszy, instytucji i prywatnych przedsiębiorców utworzono, wzdłuż promenady nad jeziorem Lubiąż w Lubniewicach, park kieszonkowy z punktem widokowym „Zacisze Petzolda”. Granitową „Ławkę Petzolda”, odtworzyła, wykonała i ufundowała firma Strzegom Granit, dzięki uprzejmości Magdaleny Jawilak i Jana Jawilaka.
Projekt patronatem objął Burmistrz Lubniewic, angażując siły i środki Gminy Lubniewice oraz gminnych instytucji: Biblioteki Centrum Kultury oraz Zakładu Gospodarki Komunalnej.
Dofinansowano ze środków Programu Działaj Lokalnie Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce.
Po 1945 roku słownik twórców ogrodów na terenie Polski wzbogacił się o dziesiątki nazwisk. Jednym z nich jest Carl Hampel, twórca wielkiej rearanżacji parku Zdrojowego w Dusznikach-Zdroju z lat 1886–1899. Opracowany przez niego w 1886 roku projekt oraz szczegółowe opisy zamierzeń koncepcyjnych stały się asumptem do lepszego poznania jego warsztatu i dorobku. Warsztat ukształtowany na kanwie twórczości znamienitych twórców krajobrazu, takich jak Peter Joseph Lenné oraz Gustav Meyer, przyniósł dusznickiemu parkowi Zdrojowemu najczystszą z możliwych postaci założenia stylu mieszanego. W wybranych partiach założenia można dostrzec liczne zapożyczenia, choćby z takich ogrodów jak Sanssouci w Poczdamie.
ISBN: 978-83-975780-0-5
„Nawet w części ogrodowej położonej blisko pałacu możemy dopuścić działania, które zwiększyłyby bioróżnorodność – wystarczy zmniejszyć regularność koszenia trawników. Powinniśmy też zrezygnować z dążenia do precyzji manikiurzystki w wygrabianiu opadłych liści” – mówi Łukasz Przybylak, prezes Fundacji im. Eduarda Petzolda. W rozmowie z Jarosławem Trybusiem opowiada o badaniu i konserwacji ogrodów historycznych oraz pracach rewaloryzacyjnych w ogrodach Pałacu Prezydenckiego w Warszawie. Zachęcamy do prenumerowania „Spotkań z Zabytkami” na stronie kwartalnika.
Rozmowa dostępna w bezpłatnym internetowym wydaniu „Spotkań z Zabytkami”.
ISSN: 0137-222x
Książę Hermann von Pückler-Muskau (1785–1871) to postać o wielu obliczach – arystokrata, podróżnik, ogrodnik i pisarz, który miał ogromny wkład w rozwój ogrodów krajobrazowych. Dzięki swojej pasji i osiągnięciom zyskał miano „zielonego księcia”, a jego arcydzieła, takie jak parki w Muskau i Branitz, do dziś zachwycają znakomitą kompozycją. Biografia opracowana przez jego ucznia, Eduarda Petzolda, to fascynująca podróż przez ogrody XIX wieku, ukształtowane wrażliwością artystyczną i nieograniczoną wyobraźnią ich twórców.
Książka, wydana z okazji 150. rocznicy publikacji oryginału w języku niemieckim, ma być nie tylko hołdem dla dorobku księcia, ale także źródłem inspiracji dla kolejnych pokoleń miłośników sztuki ogrodowej. Współczesne teksty dołączone do biografii wprowadzają czytelnika w szerszy kontekst kulturowy i historyczny epoki oraz wyjaśniają tajniki tworzenia ogrodów przez księcia Hermanna von Pückler-Muskau i Eduarda Petzolda.
Książka jest dostępna do zakupu wyłącznie w Zamku Sarny (cena 63 zł) i Pałacu Branitz. Wydano z finansowym wsparciem Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Tłumaczenia z języka niemieckiego: Jowita Selewska
Redakcja merytoryczna: Łukasz Przybylak, Jacek Kuśmierski
Redakcja językowa: Magdalena Petryna
Opracowanie graficzne i skład: Idalia Smyczyńska, Robert Zając (kolektyw kilku.com)
Rok wydania: 2024
Liczba stron: 156
ISBN: 978-83-959914-4-8
Historia ogrodów Europy Środkowej łączy się z dążeniami do osiągnięcia przez ludzi spokoju i jak najlepszego zdrowia. Wyjątkowym tego przykładem są tereny zieleni w uzdrowiskach projektowanych w XVIII i XIX wieku, których kompozycję uzupełniało bogate i funkcjonalne wyposażenie. Zachęcamy do prenumerowania kwartalnika „Herito” na stronie Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie.
ISSN 2082-310X
Na przestrzeni ponad czterech wieków Zamek Sarny ewoluował od skromnego renesansowego dworu obronnego, do jednej z najważniejszych rezydencji w dawnym Hrabstwie Kłodzkim. Jej zakupem interesowała się nawet brytyjska fundacja Save Britain’s Heritage, działająca pod patronatem Karola, ówczesnego księcia Walii. Od 2013 roku całym zespołem opiekuje się Fundacja Odbudowy Dworu Sarny, która przywraca go do dawnej świetności. Bogato ilustrowany przewodnik w przystępny sposób przybliża historię obiektu i jego dawnych właścicieli. Dodatkowo zawiera szczegółowe opisy Zamku, Domu Bramnego, kaplicy św. Jana Nepomucena, parku oraz Europejskiego Centrum Sztuki Ogrodowej im. Eduarda Petzolda.
Informator dostępny jest wyłącznie w języku polskim do zakupu w kawiarni i restauracji Zamku Sarny.
Rok wydania: 2022
Liczba stron: 34
ISBN: 978-83-64399-50-3
Katalog prezentuje 40 obiektów zaprojektowanych przez architektów krajobrazu w Czechach, Słowacji, Polsce i na Węgrzech w latach 2010-2015. Wśród nich można odnaleźć znakomite przykłady parków, ogrodów historycznych, przestrzeni miejskich, ogrodów na dachach, bulwarów, mebli i placów zabaw. Katalog towarzyszy wystawie prezentowanej w Zamku Sarny od 17 lipca do 30 listopada 2023 zorganizowanej w ramach współpracy Europejskiego Centrum Sztuki Ogrodowej im. Eduarda Petzolda a Stowarzyszeniem Architektury Krajobrazu.
Publikacja dostępna wyłącznie w języku angielskim.
Rok wydania: 2015
Liczba stron: 56
Rozmiar pliku: 13,8 MB
Zamek Sarny w Ścinawce Górnej to jedna z największych historycznych rezydencji na terenie Dolnego Śląska. Towarzyszący jej niezwykle cenny park krajobrazowy autorstwa wybitnego projektanta Eduarda Petzolda stał się inspiracją do założenia pierwszego w Polsce centrum sztuki ogrodowej.
ISSN: 0137-222X
W październiku 2020 roku Europejski Szlak Ogrodów Historycznych uzyskał certyfikację Rady Europy. Wydarzenie to stanowiło nie tylko wielkie wyróżnienie, ale również ważny krok w uznaniu wyjątkowych wartości zabytkowych założeń zieleni. Przyjęcie do programu Europejskich Szlaków Kulturowych Rady Europy otworzyło także możliwości udziału w projektach promujących kulturę i turystykę na poziomie międzynarodowym. Jaka może być rola Europejskiego Szlaku Ogrodów Historycznych w tym zakresie? Jak może się włączyć w realizację polityki kulturalnej Unii Europejskiej? Niniejsza praca ma na celu odnalezienie odpowiedzi na te pytania.
Książka wydana przez Fundację Odbudowy Dworu Sarny i Europejskie Centrum Sztuki Ogrodowej im. Eduarda Petzolda pod patronatem Europejskiego Szlaku Ogrodów Historycznych w 2021 r.
Rok wydania: 2021
Liczba stron: 56
Rozmiar pliku: 5 MB
ISBN: 978-83-959914-2-4
Sztukę ogrodową tworzy szerokie spektrum zjawisk artystycznych i rozwiązań technicznych związanych z komponowaniem zieleni. Stanowi ona jeden z integralnych elementów bogatego dziedzictwa Europy oraz żywy zapis jego ponadczasowych wartości. Od co najmniej dwóch stuleci ogrody historyczne są przedmiotem troski konserwatorów i historyków, dążących do zachowania ich wartości. Do tego grona dołączyli muzealnicy, którzy utrwalają pamięć o ogrodach m.in. poprzez gromadzenie i opracowywanie muzealiów, udostępnianie zbiorów oraz działalność kuratorską i edukacyjną.
Książka wydana pod patronatem Europejskiego Szlaku Ogrodów Historycznych, z okazji powołania Europejskiego Centrum Sztuki Ogrodowej im. Eduarda Petzolda przez Fundację Odbudowy Dworu Sarny w 2020 r.
Rok wydania: 2020
Liczba stron: 67
Rozmiar pliku: 6 MB
ISBN: 978-83-959914-0-0
Plany nowego muzeum ogrodów w Polsce zainspirowały jego współzałożyciela do eksploracji innych europejskich przykładów. Relacja z wizyty w Muzeum Ogrodów w Londynie, Muzeum Ogrodów w pałacu Fantaisie w bawarskim Eckersdorf oraz Europejskim Muzeum Sztuki Ogrodów w pałacu Benrath w Düsseldorfie została opublikowana w międzynarodowym magazynie „Historic Gardens Review”. Zachęcamy do jego prenumerowania na stronie Fundacji Ogrodów Historycznych.
Artykuł dostępny wyłącznie w języku angielskim.
ISSN: 1461-0191